Hepatomegali , hepatosplenomegali
Tanım
Karaciğerin büyümesidir ( hepatosplenomegali ise karaciğer ve dalağın her ikisinin büyümesidir ).
Doktorunuza başvurun
çoğunlukla doktor tarafından tanınır , kişi bu belirtinin farkında olabilir veya olmayabilir
Nedir
Karaciğer normalde ele gelmez.
Genel olarak enfeksiyonlar ( viral ve bakteryel ) , parazitler , tümörler , anemiler , toksik durumlar , depo hastalıkları , kalp yetmezliği , konjenital kalp hastalığı ve metabolik bozukluklar karaciğer büyümesine neden olabilirler.
Sık rastlanan nedenleri alkolizm hepatit A hepatit B konjestif kalp yetmezliği lösemi nöroblastom Reye sendromu karaciğer kanseri Niemann-Pick hastalığı herediter fruktoz entoleransı tümör metastazları glikojen depo hastalığı primer bilyer siroz sarkoidoz sklerozan kolanjit hemolitik üremik sendrom
NOT : Karaciğer büyümesinin başka sebepleri de vardır. Bu liste hepsini içermemektedir. Sebepler hem kişinin yaşı , cinsiyeti hem de belirtinin özelliği , zamanı , kötüleştiren faktörler , iyileştiren faktörler ve beraberindeki şikayetler gibi spesifik karakterleriyle değişiklik gösterebilir.
İlk yaklaşım
doktorunuza danışın.
Yenidoğan-Bebek veya Çocukluk çağı dirençli hipoglisemileri
Hiperinsülinemi
Hiperinsülinemi(Hİ) erken bebeklik döneminde en sık
görülen dirençli hipoglisemi nedenlerinden biridir.
Hipersülinemizmde bulgular :
Klasik olarak Hiperinsülinemik bebekler iri ve
yüksek kiloludurlar ve diayabetik anne bebeğini
anımsatırlar. Tipik olarak doğumdan sonraki ilk
saatlerden itibaren semptomatik olur ancak, bazıları
bir yıla kadar geciken dönemlerde beilrti ve bulgu
verebilir. Yenidoğan döneminde şiddetli
hipoglisemiyle seyreder. Glukoza gereksinimi çok
yüksektir, sıklıkla 15-20 mg/kg/dak.dan fazladır.
Hiperinsülinizmli çocukların çoğu büyük bebeklik
döneminde hipoglisemiyle karşılaşır. Erkenbebeklik
döneminde dirençli hipogliseminin en sık görülen
nedeni hiperinsülinemidir.
Hormon eksiklikleri
- Growth hormon eksikliği
- Kortizol eksikliği
- ACTH eksikliği
- Glukagon eksikliği
- Epinefrin eksikliği
Bu hormonların herhangi biri tek başına eksik
olabileceği gibi bazı bebeklerde bu hormonların
birarada eksikliği de görülebilir. Yenidoğan
döenminde hipoglisemi, Hipofiz ön lob
hormonlarının, buluğa eriştikten sonra azaldığı bir
hastalık olan panhipopitiutarizmin ilk bulgusu
olabilir. Bu olgularda birlikte kısa boy, deri
renginin koyuluğu ve cilt lekeleri, erkeksi karakter
özellikleri ve adrenal kriz gibi belirti ve bulgular
da görülebilir.
Ketotik hipoglisemi
2 yaşın üzerindeki çocuklarda görülen
hipogliseminin %90 ından ketotik hipoglisemi
sorumludur. Tipik olarak hipoglisemi 1,5-5 yaş
civarında ve erkek çocuklarda daha sık görülür. 8-9
yaştan sonra bu hastalığa bağlı hipoglisemi
nadirdir. Bu hastalığa yakalanan çocuklar genellikle
zayıf ve ince yapılı olup, çoğunda düşük doğum yaşı
öyküsü vardır.Bu olgularda genellikle minör bir
enfeksiyon öyküsü vardır. Hipoglisemi en sık
sabahleyin ortaya çıkar ve sıklıkla birgün önceden
akşamdan az yemek yeme veya kahvaltı yapmama öyküsü
vardır. 12-18 saat açlıktan sonra hipoglisemi
gelişen bir çocukta beraberinde ketonüri ve ketonemi
varsa öncelikle akla ketotik hipoglisemi gelmeli.
Bu çocukların tedavisinde yüksek proteinli ve
karbohidratlı diet verilmesi, enfeksiyon
hastalıklara maruz kalınıldığında ketonürinin olup
olmadığının tespiti ve gerekirse ek karbonhidrat
desteği yapılması önerilmektedir.
Glikojen Depo Hastalıkları
Glukoz-6- fosfataz eksikliği
(Tip-I-Glikojen depo hastalığı): Tipik olarak kronik
hipoglisemiye tolerans gelişmiştir. Kan glukoz
düzeyleri 20-50 mg/dl civarındadır ancak klasik
hipoglisemi bulguları görülmeyebilir. Muhtemelen
Merkezi sinir sitemi enerji kaynağı olarak keton
cisimlerini kullanmaya adaptasyon göstermiştir.Bu
çocuklarda boy kısalığı, mental retardasyon,taş
bebek yüzü, belirgin karaciğer büyüklüğü ve sık
burun kanamalarıyla birlikte hipoglisemi görülür.
Geceleri devamlı nazogastrik tüp ile besleme ve
gündüzleri sık sık besleme yapılarak metabolik durum
düzeltilmeye çalışilır.Gündüzleri 3-4 saatte yapılan
beslenmede kalorinin %60-70 i karbohidrat, %12-15 i
protein ve %15-25 i yağlardan karşılanır.Geceleri
Günlük kalori gereksinimin 1/3 ü 8-12 saatlik
infüzyon halinde verilir. Gece yapılan beslenmede
kalorinin %89 u glukoz ve glukoz
oligosakkaridlerinden,%1.8 , yağ ve %9.2 si
kristaloid aminoasitlerden sağlanır. Bu çerçevede
geceleri nişasta verilmesiyle iyi sonuçlar
alınmaktadır. Uzun dönemde Karaciğer
transplantasyonu yapılması radikal tedavi
seçeneğidir